'Biệt động Sài Gòn' gian nan chọn diễn viên

Chánh Tín lúc đầu được chọn vào vai Tư Chung. Chồng ni cô Huyền Trang tưởng vợ là đàn ông. Thanh Loan phải cám ơn cái bụng... bầu của Như Quỳnh. 23 năm, Thanh Quý vẫn "giận" đạo diễn. Thương Tín suýt "hụt" vai Sáu Tâm...
> Các nữ 'Biệt động Sài Gòn' bị cấm... có bầu/ Những điều không có trên màn ảnh

Diễn viên được coi là linh hồn của mỗi một bộ phim, vì thế mà khâu chọn diễn viên với một “siêu phẩm” điện ảnh như Biệt động Sài Gòn càng trở nên tối quan trọng. Tuy nhiên, bên cạnh con mắt tinh đời của đạo diễn, vẫn có những may mắn “rơi độp” xuống đoàn làm phim.

Chánh Tín “trượt” vai Tư Chung

Có lẽ vai diễn khiến đạo diễn Long Vân tốn nhiều công sức nhất chính là 2 nhân vật chính, còn những diễn viên phụ thì tìm trong quá trình quay.

Nhớ lại quá trình đi tìm diễn viên cho 2 vai chính là Tư Chung và ni cô Huyền Trang, đạo diễn Long Vân cảm giác có gì đó như là định mệnh vậy. Bởi cả 2 nhân vật được chọn là Quang Thái và Thanh Loan lúc đầu đều không nằm trong danh sách tìm kiếm của ông.

NSƯT Chánh Tín. Ảnh: T.L.

Với những tình tiết trong phim, lúc đầu đạo diễn Long Vân định giao cho Chánh Tín đang khá sáng giá với nhiều vai trò: diễn viên kịch, ca sĩ. Vả lại trông Chánh Tín rất đẹp và đàn ông. “Nhưng suy đi tính lại, tôi nghĩ chẳng nhẽ mình lại đi “nhai” lại diễn viên của phim khác, chẳng nhẽ phim của mình phải nhờ đến Chánh Tín thì mới nổi được?". Thế là ông nghĩ đến Quang Thái - một diễn viên kịch nói, cũng là một người bạn của ông và từng tham gia phim Nơi gặp gỡ của tình yêu năm 1980 cũng do ông làm đạo diễn.

Dù ít tham gia điện ảnh nhưng cái tên Quang Thái khi đó cũng là một ngôi sao trên lĩnh vực sân khấu với những vai diễn như: Chuyện ở Iec-kut (vai Sergei)... Dù vậy, việc “gửi vàng” cho diễn viên này với đạo diễn Long Vân vẫn là một sự mạo hiểm.

Quang Thái: “Long Vân đã kích tôi nhiều lần”

Nghệ sĩ Quang Thái nhớ lại, đạo diễn Long Vân tìm đến nhà anh ở Hàng Ngang nói về bộ phim và muốn mời anh tham gia vai chính. "Tôi rất bất ngờ, ngạc nhiên và nghĩ đây là nhiệm vụ rất lớn. Anh Vân có lẽ cũng nghĩ vậy nên đã phải làm việc với tôi rất nhiều lần, rồi “trắc nghiệm” xem tôi có đảm đương được không. Anh ấy hỏi tôi rất nhiều thứ, đưa ra những tình huống rồi “kích” tôi: “Tôi đố ông làm như thế nào đấy?”.

Sau đó, Quang Thái mới nhận ra: "Anh ấy muốn đo sự phản xạ nhanh nhẹn và sức cảm nhân vật của tôi đến đâu rồi mới chính thức mời diễn. Chỉ có điều, do tôi và anh Long Vân không hơn kém nhau về tuổi tác là bao nhiêu nên nhiều khi cũng hay xảy ra tranh luận gay gắt lắm. Nhiều lần cũng làm anh ấy phật ý vì tính tôi cũng “ngang”, cứ hay thích làm theo ý mình".

Nhớ lại sự lựa chọn của mình, dù hơn 23 năm đã qua, đạo diễn Long Vân vẫn chưa hết cảm xúc: “Khi quay được nửa tập, xem lại, tôi thấy mình đã quyết định vô cùng đúng đắn khi mời anh ấy vào vai Tư Chung. Chánh Tín tuy đẹp trai thật nhưng nhìn kỹ thì thấy chất tư sản hào hoa nhiều hơn. Ở Quang Thái, hình ảnh người chiến sĩ biệt động hiện lên vừa rất đẹp và vừa gần gũi. Đóng vai ông chủ đấy nhưng Tư Chung với diễn xuất của Quang Thái vẫn điềm đạm, giản dị”.

“Ni cô Huyền Trang” phải cám ơn cái... bụng bầu của Như Quỳnh

Một trong những điểm khó khăn và công phu nhất khi chọn diễn viên là tìm người đóng nhân vật Huyền Trang.

Khi đọc kịch bản, đạo diễn Long Vân đã nghĩ đến việc chọn diễn viên Như Quỳnh (nổi tiếng với vai Nết trong Đến hẹn lại lên) "vì cô ấy có vẻ mặt rất... sư, rất thiền". Như Quỳnh vui vẻ nhận lời, nhưng đến phút cuối thì cô đột ngột thay đổi quyết định với lý do: “Phim của anh làm 3 năm thì em chịu vì em đang có... bầu”. Kế hoạch của đạo diễn phá sản.

Dù chưa tìm được diễn viên nữ chính, nhưng thời điểm bấm máy đã đến, không thể vì một người mà để cả đoàn phải chờ, thế là đạo diễn quyết định vừa quay vừa... tìm diễn viên. Long Vân lo lắm, ngày thì quay nhưng đêm về vắt óc ra nghĩ rồi nhờ bạn bè giới thiệu cho vài gương mặt sáng giá. Nhưng gần hết tập 1 rồi mà diễn viên chính vẫn chưa tìm được.

May mắn thế nào, họa sĩ Trịnh Thái của đoàn làm phim lại gặp được Thanh Loan - lúc ấy đang làm phát thanh viên kiêm phóng viên của Truyền hình An ninh đi công tác phía Nam. Họa sĩ Trịnh Thái giới thiệu Thanh Loan với đạo diễn Long Vân. Bằng con mắt tinh tường, cộng với việc đã xem phim Đồng cói mà Thanh Loan tham gia, nên Long Vân gật đầu.

Thanh Loan (trái) trong thời gian quay phim "Đồng cói". Ảnh: Gia Đình Xã Hội.

“Cô ấy là một may mắn định mệnh với tôi. Giữa lúc bí nhất thì cô ấy xuất hiện. Tuy so với Như Quỳnh, lúc ấy Thanh Loan chưa thể thạo nghề bằng vì cô chỉ là diễn viên nghiệp dư, nhưng Thanh Loan lại có ưu thế ở chỗ: Khi lột bỏ bộ quần áo nhà sư thì ở cô toát lên chất chiến đấu, chất biệt động rõ nét. Cái vẻ mặt gan dạ ghê gớm của cô, chưa chắc Như Quỳnh đã có được, vì chất sư trên mặt Như Quỳnh nhiều quá".

Lúc thử vai, khi Thanh Loan cắt đi mái tóc rất dài và rất dày của mình, chính Long Vân cũng không ngờ được là cô lại mặc áo sư đẹp thế, rất ra chất sư. Nhưng khi khoác chiếc áo pull, quần bò và ngồi trên ôtô, tay cầm súng lục thì lại ra chất biệt động không trộn lẫn. “Tóm lại, ni cô Huyền Trang Thanh Loan phải cảm ơn cái... bụng bầu của Như Quỳnh, vì đã có cơ hội thử sức trong một vai diễn lớn như thế. Nói đùa vậy chứ, cô ấy chỉ phải cảm ơn khả năng của chính mình thôi”, Long Vân nói.

Chồng ni cô Huyền Trang “tưởng” vợ là... đàn ông

Nghệ sĩ Thanh Loan (sau này là Phó giám đốc Điện ảnh Công an) nhớ lại: “Để vào vai ni cô Huyền Trang, tôi đã phải “hy sinh” mái tóc đen và dày của mình. Cũng chỉ định cắt ngang vai thôi, nhưng vì tóc tôi dày quá, đội mũ sư trông lộ quá nên đạo diễn yêu cầu tôi phải cắt tóc tém thì trông mới thật được.

Sau khi hoàn thành bộ phim, tôi sang Đức gặp chồng, anh ấy cứ trêu tôi mãi, rằng nhiều đêm nằm bên vợ mà cứ tưởng “thằng nào nhầm giường”.

Thương Tín cũng suýt "trượt" vai Sáu Tâm

Khi lên phương án, đạo diễn đã nhắm Hoàng Dũng (hiện là Giám đốc Nhà hát kịch Việt Nam), cho vai diễn Sáu Tâm. Tuy nhiên cũng có chút băn khoăn nhỏ là: Hoàng Dũng diễn thì chắc là tốt rồi, nhưng mặt mũi thì không ra dáng biệt động dãi dầu cho lắm.

Tình cờ một lần Long Vân vào Đoàn kịch Cửu Long Giang chơi, đang ngồi uống cà phê vỉa hè thì thấy trước mắt là một người có vẻ mặt lầm lì, lạnh lùng rất sương gió. Long Vân chủ động gợi chuyện: “Một ngày anh uống mấy cốc cà phê?”. Anh ta nói cộc lốc: “Cà phê thì ăn thua gì, chủ yếu là nhậu ấy chứ”. Rồi hai người ngồi nói chuyện với nhau.

Sau mấy câu chuyện, Thương Tín hỏi: “Có vai gì cho em diễn với?”. Biết Thương Tín là diễn viên của Đoàn kịch Cửu Long Giang, Long Vân đã ngỏ lời mời anh thử vai. Thương Tín hứa sẽ làm tốt, và quả thật Sáu Tâm là vai diễn để đời của anh. Đạo diễn Long Vân cười: “Nếu Thương Tín không hỏi, thì có lẽ anh ấy đã “trượt” khỏi vai Sáu Tâm rồi”.

“Đệ nhất mỹ nữ” Mộng Tuyền mất vai Ngọc Mai

Ngọc Mai - người giả làm vợ Tư Chung - cũng là vai mà đạo diễn phải cân nhắc diễn viên khá nhiều.

Lúc đầu, đạo diễn Long Vân được bạn ông - đạo diễn Huy Thành - giới thiệu diễn viên Hà Xuyên cho vai này (vì Hà Xuyên từng đóng trong phim Xa và gần của Huy Thành).

Nhưng khi gặp Hà Xuyên, Long Vân thấy cô hơi gầy, không hợp với vai phu nhân một nhà tư sản.

Lúc ấy một người bạn khác của Long Vân giới thiệu ông đến tìm Mộng Tuyền - một đào cải lương nổi tiếng. Theo bình chọn của dư luận, 3 người phụ nữ đẹp nhất Sài Gòn bây giờ là Mộng Tuyền, kỳ nữ Kim Cương và cô Thẩm Thúy Hằng.

Người đẹp Mộng Tuyền thời trẻ. Ảnh nghệ sĩ cung cấp.

Khi gặp, Long Vân cũng thấy người đẹp này vô cùng hợp cho vai một phu nhân quý phái, đẹp lộng lẫy. Chỉ hiềm một nỗi, lúc ấy Mộng Tuyền đã vượt biên một lần. Nếu mời cô đóng phim, giữa thời gian quay hoặc khi đã quay xong, cô lại đi một lần nữa, thì bộ phim coi như phá sản.

Giai đoạn ấy, chọn diễn viên khá ngặt nghèo, người được chọn phải hội tụ cả diễn xuất, hình thức và cả đạo đức. Và thế là, dù tiếc hùi hụi, nhưng Long Vân vẫn quyết định “ngó lơ” Mộng Tuyền để chọn Hà Xuyên.

“Sau 23 năm, chắc Thanh Quý vẫn còn giận tôi”

Đạo diễn Long Vân đã thú nhận như vậy khi kể về việc chọn diễn viên cho vai người yêu của Sáu Tâm.

Lúc đầu ông đã mời Thanh Quý - một diễn viên nổi tiếng, xinh đẹp - và cô nhận lời. Nhưng Long Vân lại chơi rất thân với đạo diễn Hồng Sến - chồng của diễn viên Thúy An. Mà Thúy An thì rất thích vai đó. Lúc ấy Hồng Sến và Thúy An mới cưới nhau. Thúy An “gây sức ép” với chồng và Hồng Sến đến nói với Long Vân: “Tao không biết đâu, mày phải dành vai đó cho Thúy An, không thì chết với tao”.

“Tôi thì hay cả nể, thế nên đành phải đồng ý. Suy nghĩ mãi không biết phải nói với Thanh Quý thế nào, cuối cùng tôi đành muối mặt không dám nói với cô ấy là đã có người khác. Đoàn làm phim âm thầm quay mà không báo cho Thanh Quý. Và đến giờ, sau 23 năm, Thanh Quý hình như vẫn còn giận tôi, tôi phải chịu thôi, mình có lỗi mà” - đạo diễn Long Vân kể.

* Còn tiếp.

(Theo Gia Đình Xã Hội)