Ứng viên tự do trong bầu cử Mỹ

Ứng viên đảng Tự do Bob Barr. Ảnh: AP.

Năm 2000, ứng viên Dân chủ Al Gore thua, dù có hơn nửa triệu phiếu phổ thông so với George Bush. Thất bại của ông càng thêm cay đắng khi một ứng viên tự do nhận được vài triệu phiếu. Nếu người này bỏ cuộc, Gore đã cầm chắc chiến thắng.

Liệu năm nay, các ứng viên tự do có làm mất cơ hội của một trong hai ứng viên Barack Obama hay John McCain không?

Các cuộc trưng cầu hồi mùa hè cho thấy, ứng viên đảng Tự do Bob Barr nhận được 6% phiếu. Giờ đây, ông chỉ có được 1% cử tri ủng hộ, theo thăm dò cuối cùng trước bầu cử của Pew Research. Tình hình của Raph Nader, ra tranh cử tổng thống lần thứ hai kể từ sau khi ông suýt khiến Bush hụt mất chiến thắng ở bang Florida năm 2000, cũng không có vẻ khả quan hơn. Trong khi đó, Ron Paul, một trong những ứng viên tự do được yêu mến nhất, sẽ ung dung theo dõi kết quả bầu tổng thống tại nhà riêng. Dù thu được hàng triệu đôla cho tranh cử, ông quyết định bầu cho phe Cộng hòa và từ bỏ cuộc đua.

Việc Paul rút lui cũng không khiến Barr, Nader, Chuck Baldwin (ứng viên Đảng Hiến pháp), hay Cynthia McKinney (ứng viên đảng Xanh) có lợi thế hơn. "Ảnh hưởng của các ứng viên tự do không đáng kể", Dennis Goldford, một giáo sư chính trị tại đại học Drake, cho hay. "Nếu cán cân đã cân bằng, họ cũng chẳng thể thay đổi được gì".

Có một nơi mà ứng viên tự do có thể tạo ra khác biệt, đó là quê nhà của Barr, bang Georgia. "Tôi thấy khá tự tin về Georgia", Barr phát biểu tại cuộc vận động tranh cử ở Savannah hôm qua. Cựu nghị sĩ của phe Cộng hòa còn chỉ ra một số nơi ông có thể gây tiếng vang như: Bắc Carolina, New Hampshire, Indiana, Colorado và Ohio.

Tuy thế, trợ lý của Barr cho rằng ông và người liên danh tranh cử Wayne Allyn Root không thể ảnh hưởng tới kết quả cuối cùng. "Tôi không thấy chúng tôi có thể tạo ra khác biệt ở bất kỳ đâu cả", Russ Verney, người chịu trách nhiệm vận động của Barr, nói.

Nader có thể được nhiều phiếu nhất ở bang Missouri, từ 1 tới 4% số phiếu. Hai ứng viên John McCain và Barack Obama đang giằng co ở đây. Obama chỉ thắng với cách biệt 1 điểm.

Matt Gonzalez, người liên danh của Nader, cho hay mục đích của các ứng viên tự do không phải là làm hỏng kết quả bầu cử. "Một ứng viên cần có 50% phiếu bầu để thắng. Anh không thể làm mất chiến thắng của một người được tới 50% cử tri ủng hộ", ông nói.

Không phải các ứng viên tự do không có tham vọng. Gonzalez cho biết họ sẽ rất vui nếu có được hơn 1 triệu phiếu bầu, thậm chí gần 2,9 triệu như năm 2000.

Cảm thấy bị lép vế, các ứng viên tự do đã viện tới một số trò tiểu xảo để thu hút sự chú ý. Nader lập một kỷ lục Guiness về người thực hiện nhiều phát biểu vận động tranh cử nhất trong một ngày (21 bài) và hứa sẽ thực hiện cuộc họp báo, trong đó ông chỉ trả lời bằng một từ, nếu thắng cử. Barr đấu giá khẩu súng ngắn để gây quỹ. Phe vận động tranh cử của ông còn nổi tiếng với trò kiện cáo. Họ phát đơn kiện ở 7 bang nhằm xóa tên Obama và McCain khỏi phiếu bầu cử và đã thất bại trong 3 bang.

Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ bắt đầu diễn ra hôm nay. Obama, McCain cùng 255 ứng viên tự do sẽ cùng tranh vị trí ông chủ Nhà Trắng. Ứng viên đảng Dân chủ đã thắng tại điểm bỏ phiếu đầu tiên ở ngôi làng tại New Hampshire.

Hải Ninh (theo Time)