Không ai thắng trong cuộc chiến tại Gruzia

Cuộc chiến tại Gruzia cơ bản đã chấm dứt khi các bên đồng ý ngưng bắn, nhưng cuộc khủng hoảng sẽ còn kéo dài vì các bên liên quan đều hứng chịu tổn thất và không có ai là kẻ thắng trong đợt xung đột này.
> Chiến tranh Gruzia đe dọa hành lang năng lượng

Binh sĩ ly khai Nam Ossetia tại Tskhinvali, thủ phủ Nam Ossetia. Ảnh: AP.

Đòn đáp trả chớp nhoáng và đầy uy lực của Nga ngay sau khi Gruzia tấn công Nam Ossetia đêm 7/8 cho thấy, Matxcơva không hề bất ngờ trước chiến dịch đánh úp của Tbilisi. Nga cũng cáo buộc Gruzia đã lên kế hoạch cho cuộc chiến này với sự giúp đỡ của Mỹ, đồng thời bày tỏ sự thất vọng trước sự bội tín của Tbilisi vì phát động tấn công sau khi đồng ý ngưng bắn.

Cú ra đòn của Nga là đỉnh điểm căng thẳng giữa Matxcơva và Tbilisi, kể từ khi Tổng thống nước này Mikhail Saakachvili đắc cử và ráo riết vận động để Gruzia gia nhập NATO. Sự kiện ông Saakashvili cho không kích thủ phủ Tskhinvali của Nam Ossetia được ví như việc ông cả gan đấm vào mũi gấu khi chưa trói chặt được tay của nó, nên phải gánh hậu quả nặng nề là điều khó tránh khỏi.

Những quả rocket mà quân Gruzia rót xuống Tskhinvali chính là giọt nước làm tràn ly trong mối quan hệ Nga và Gruzia. Xét đến cùng không có ai là người chiến thắng trong cuộc chiến bùng nổ sau đêm 7/8 này, vì các bên đều hứng chịu mất mát theo những khía cạnh khác nhau từ đợt giao tranh kéo dài trong hơn 5 ngày.

Mặt khác, tham vọng của Tbilisi tái nhập hai khu vực ly khai Nam Ossetia và Abkhazia vào lãnh thổ của mình từ nay sẽ càng khó thực hiện hơn sau cuộc chiến. Với diễn biến khốc liệt và hậu quả của cuộc xung đột, khó có thể hình dung hai vùng ly khai này sẽ chấp nhận sống chung một mái nhà với Tbilisi.

Về phía Nga, họ cũng phải đối mặt với các nguy cơ nảy sinh từ cuộc xung đột với Gruzia. Đó là sự bất ổn ở vùng Nam Kavkaz đe dọa lan sang các nước cộng hòa thuộc Nga ở Bắc Kavkaz. Trong bối cảnh Nga đang cần làm dịu mối quan hệ với các nước láng giềng thuộc Liên Xô cũ, việc họ đưa quân sang Gruzia cũng càng nuôi dưỡng xu hướng thân phương Tây ở Gruzia và Ukraina.

Quan điểm của Mỹ trong cuộc xung đột ở Gruzia cũng là tâm điểm của sự chú ý. Việc Tổng thống sắp mãn nhiệm George Bush không lao vào cuộc xung đột để ủng hộ đồng minh Gruzia đã được dự đoán từ trước, khi ông đang phải đối mặt với dư luận phản đối hai cuộc chiến mà ông phát động ở Iraq và Afghanistan trong nhiệm kỳ của mình.

Bình luận về thái độ của Washington đối với chiến sự ở Gruzia, ông Edward Lucas, tác giả cuốn Cuộc chiến tranh lạnh kiểu mới nhận định: “Mỹ sẽ quan tâm hơn nếu máy bay chiến đấu của Nga ném bom trúng một căn cứ của Mỹ, mà ở đó có các cố vấn quân sự của Lầu Năm Góc”.

Về phần Khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO), cuộc đối đầu ở Gruzia, một nước thân phương Tây và đang là ứng cử viên gia nhập khối, cũng gây cho họ một mối lo ngại thực sự. Đơn xin gia nhập NATO của Gruzia nhận được sự hậu thuẫn của Washington, nhưng đang gây chia rẽ trong liên minh quân sự này.

Tại hội nghị thượng đỉnh của NATO hồi tháng 4 vừa qua, hai nước Pháp và Đức cùng một nhóm khoảng 10 nước thành viên khác có chung quan điểm từ chối trao quy chế ứng cử viên cho Gruzia và Ukraina. Động thái này khiến kế hoạch bắt đầu tiến trình gia nhập NATO của hai nước Đông Âu phải hoãn đến cuộc họp tháng 12 này mới được xem xét.

Giờ đây, sau quyết định quân sự có phần nóng vội của Tổng thống Gruzia Mikhail Saakhavilli ở Nam Ossetia, nhiều nước NATO thậm chí còn cảm thấy e sợ với kế hoạch trên và cho rằng, nếu để Gruzia gia nhập khối thì điều đó chẳng khác nào một lời tuyên chiến với Nga. Matxcơva từng nhiều lần nêu rõ quan điểm coi kế hoạch đông tiến của NATO là hành động đe dọa an ninh quốc gia Nga.

Bản đồ chiến sự Nga - Gruzia. Đồ họa: BBC.

Bạch Dương (theo Le Figaro)